ΗΛΙΑΣ ΣΙΨΑΣ

ΗΛΙΑΣ ΣΙΨΑΣ

γράφει η Μαρία Καραχρήστου

Το κείμενο αυτό θα έπρεπε να το καταστρέψω, αφού γράφτηκε πριν μιλήσω με τον καλλιτέχνη, χωρίς να γνωρίζω την ποιητική των έργων, τις αφορμές και την ιστορία τους. Μίλησα μαζί του αφού το κείμενο είχε τελειώσει και ένιωσα πως καθόλου δεν μπήκα μέσα αλλά στάθηκα στο μορφικό-εργαλειακό του τμήμα επεξεργασίας και είναι κρίμα. Πρέπει να τον ακούσω και να μπω μέσα στην πληγή. Επειδή όμως το κείμενο εξερευνά τον τρόπο της εγχείρησης, το κρατώ. Yπάρχουν κομμάτια που ακούγομαι επιφανειακή και ηλίθια, επίσης τα κρατώ, είναι δικά μου, τα αγαπώ (poem). Θα υπάρξει συνέχεια. Κείμενο πριν την συνομιλία με τον καλλιτέχνη και μετά, π.Σ & μ.Σ λοιπόν.

“Terra Lumina”

Πρώτη ατομική έκθεση στη γκαλερί “έκφραση – γ. γ “, από 23/1 έως 15/2.

‘Τέλεια μέρα σήμερα για βόλτα..”Terra Lumina” μέχρι και το άλλο Σάββατο 15/2… στον όμορφο αδιέξοδο της οδού Βαλαωρίτου!’ Ilias Sipsas     8 Φεβρουαρίου στις 9:11 π.μ. (fb)

Bed Rules, γύψος, γυαλί, 20χ13χ30 cm, 2019

Αντί για πρόλογο ξεφεύγω απ’ το θέμα.

(αν και το θέμα μου είναι κυρίως αυτό, να ξεφεύγω  απ’ το προφανές  θέαμα- θέμα)

Eιναι μια ήσυχη μέρα και αποφασίζω αντί προλόγου να φορέσω ήσυχα παπούτσια που δεν ακούγονται. Ακούγοντας τους ήσυχους ρυθμούς της εισαγωγής της Björk – It’s Oh So Quiet, στέκομαι με αυτοδιάθεση στους ήχους που θα προκύψουν, του τυχαίου και της μοίρας. Στήνω σεμνό αυτί, στις αποκαλύψεις που θα προκύψουν,  παρατηρώντας τα μηνύματα και χρησμούς της διαδρομής. Τα πιο ήσυχα παπούτσια είναι οι μπαλαρίνες, προχωράς έχοντας αίσθηση του δαπέδου, ενώ αυτές σου καταστρέφουν ευγενικά και με την αριστοκρατικότητα της Ντενέβ τα πόδια, χωρίς όμως να προκαλούν ήχους και κραδασμούς στον χώρο:  η ωραία της Ημέρας,  προσπαθεί να περπατήσει σωστά σε δρόμους που δεν καταλαβαίνει, στην πορεία είδε ένα μουσείο, μια γκαλερί και μπήκε. Θα μπορούσε να’ ναι βενζινάδικο ή φούρνος, αλλά δεν ήταν. Προσπαθώ να είμαι αθόρυβη, όσο μπορώ για να μπω στην συνθήκη ετεροτοπίας του μουσείου. Επιλέγω λοιπόν εργαλειακά την συνθήκη μου για να επισκεφτώ στο μουσείο της Χάγης  το μάθημα Ανατομίας του Δρ.Τούλπ του Ρέμπραντ όπου απεικονίζεται ένας γιατρός περιτριγυρισμένος από τους μαθητές του χειρουργούς , δείχνοντας τους πως λειτουργούν οι τένοντες του χεριού. Η τομή είναι ανοιχτή, ευδιάκριτη, μπορείς να καταβυθιστείς εντός της . Νιώθω ότι λειτουργεί σαν διαφυγή, σαν έξοδο κινδύνου, σαν οπή στον αδιέξοδο χώρο, σαν τρύπα σε άλλη διάσταση, σαν φυγή, σαν παράθυρο εκτός, σαν κρυμμένη διαδρομή από το προφανές.  Το ίδιο συμβαίνει στο έργο του Αργεντινού καλλιτέχνη Λούτσιο Φοντάνα**** με τις τομές, κοψίματα στα έργα του, όπου μπορείς να περάσεις στον χώρο κυριολεκτικά και μεταφορικά.

Ναι διαπερνώντας έτσι λοιπόν, το φυσικό αδιέξοδο με άλλους τρόπους, έχοντας εμφανή την τομή, πληγή, πόρτα, συμβαίνει απρόοπτα και χωρίς σχέδιο.

Έβαλα τις μπαλαρίνες μου ξανά, ίσως στ’ αλήθεια αυτήν την φορά, να πάω σε έκθεση και βρέθηκα σε ένα οργανωμένο σύστημα διαφυγής:

Familia Santa, εκτύπωση σε αλουμίνιο, 160x250cm, 2019

‘Η έκθεση Terra Lumina είναι μια εικαστική μεταγραφή της έννοιας και της τέχνης της φωτογραφίας, της γραφής με φως … Οι έννοιες της διάθλασης, της διαπερατότητας, της ευθραυστότητας, της ισορροπίας, της ουσίας και «της υλικότητας του φωτός» εντάσσονται στην οργανική και δομική σύσταση των γλυπτικών κατασκευών της Terra Lumina. Ξύλο, γυαλί, αλάτι, τσιμέντο, συσκευές προβολής διαμορφώνουν έναν δυναμικό διάλογο ανάμεσα στις υλικές τους ιδιότητες και την διάταξη τους στον χώρο. Οργανώνονται σε κατασκευαστικά σύνολα και ως φωτεινά σημεία μιας πορείας, χαρτογραφούν ένα οργανικό σύμπλεγμα σχέσεων, μεταξύ φωτός, μάζας, χώρου, μέτρου και μορφών.’ – γράφει στο δελτίο τύπου η Νίκη Παπασπύρου.

 

O εκθεσιακός χώρος της γκαλερί πραγματικά λειτουργεί ως ένα χωρικά υπαρκτό αδιέξοδο με μεταφυσική διέξοδο την Τέχνη. Ο H. Σιψάς εκθέτει στην έκφραση γ.γ γκαλερί, στην ‘αδιέξοδη’ βαλαωρίτου, ανοίγοντας υπέροχες τρυπες στον χώρο σαν τον τρελό τον Μatta-Clark* προσφέροντας σε μας τρόπους και μεθόδους διαφυγής, προσφυγής όχι υποταγής στο κατεστημένο βλέμμα, η δουλειά του δύσκολη αλλά δυναμικά ρομαντική, κρυπτική, γοητευτική, έχει όλα τα μέσα αυτής της διάρρηξης στο προφανές.

The terrace, εκτύπωση σε αλουμίνιο,100x 150 cm, 2019

Η δουλειά του, με χειρουργική ακρίβεια οι τομές, με έλεγχο των συρραφών, περιπλέκεται, αναπτύσσεται χωρικά δίνοντας υλικότητα στο παρελθόν με την αρχειακή συλλογή και επεξεργασία της μνήμης και του παρελθόντος από εικόνες-φωτογραφίες στο συρτάρι των βίντατζ ανθρώπων και εποχών σαν σε όνειρα με την γλύκα της ματαίωσης σαν σε υποβρύχιο σε νερό. Με την μαεστρία του Κάρλ Σβίτερς** συλλέγει, επιλέγει και ταξινομεί, φτιάχνοντας το δικό του κτίσμα να κατοικεί μέσα από κατοικίες άλλων ξεχασμένες και καταχωνιασμένες. Ξαναδίνει στο φως τμήματα λήθης, συρράπτοντας προσεχτικά σε καινούργια νοήματα, σάρκες και στάσεις, πόζες και κατεστημένα, ανθρώπους και ιστορίες.  Δίνει σώμα σε ένα καινούργιο σώμα όπως η Μαίρη Σέλλεϋ***, φτιάχνοντας καινούργια γλυπτά απ’ το παρελθόν ορμώμενα, όχι όμορφα αλλά υπαρκτά, αληθινά και ουσιαστικά αγαπητά, μέσα από τις εμφανείς συρραφές στις τομές, σαν χάδι στις ουλές, από τις επεμβάσεις στο πρόσωπο του παρεξηγημένου παιδιού της Φράνκεστάϊν.

Tην λέξη ‘αδιέξοδο’ την αντέγραψα ένα Σάββατο πρωί από τον τοίχο του Η. Σιψά.  Μας καλούσε λοιπόν να πάμε να δούμε την έκθεση του στον ’αδιέξοδο’  δρόμο της Βαλαωρίτου, τοποθετώντας, με ποιητική ματιά το επίθετο στον δρόμο, ντύνοντας τον μεταφυσικά, κάτι που δεν το είχα ποτέ σκεφτεί, μυστικά που ίσως μόνο οι αρχιτέκτονες γνωρίζουν για την ψυχολογία του χώρου. Και πάνω στην λέξη σκάλωσα, ταυτόχρονα με την έκθεση και έφτιαξα μια κατασκευή όπως με βόλευε για εκείνο που ένιωθα εκείνες τις μέρες, σαν σε αδιέξοδο που έπρεπε να το διαχειριστώ. Το αδιέξοδο λοιπόν και η διαχείριση του από τον Η. Σιψά , μια έκθεση σε μια ανάγνωση δική μου, απόλυτα προσωπική και ιδιοσυγκρασιακή: ‘Eίναι μια ήσυχη μέρα και αποφασίζω αντί προλόγου να φορέσω ήσυχα παπούτσια που δεν ακούγονται…’

* Gordon Matta Clark  https://en.wikipedia.org/wiki/Gordon_Matta-Clark

**Kurt Schwitters   https://en.wikipedia.org/wiki/Kurt_Schwitters

*** Mary Shelley https://en.wikipedia.org/wiki/Mary_Shelley

**** Lucio Fontana https://en.wikipedia.org/wiki/Lucio_Fontana